Abbreviaturalar | Ağayarova Səadət

Abbreviaturalar

https://az.wikipedia.org/wiki/Abreviaturalar_(siyah%C4%B1)

 

A

AAXHT – Asiya və Afrika Xalqlarının Həmrəylik Təşkilatı

AAK – Ali Attestasiya Komissiyası

AB – Avropa Birlikləri

ABİ – Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqı

ABŞ – Amerika Birləşmiş Ştatları

ABT – Afrika Birliyi Təşkilatı

ADAU – Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti

ADİU – Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti

ADNA – Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası

ADPU – Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti

ADMİU – Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti

ADT – Amerika Dövlətləri Təşkilatı

ADU – Azərbaycan Dillər Universiteti

AEBA – Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik

AES – atom elektrik stansiyası

AFFA – Azərbaycan Futbol FederasiyalarıAssosiasiyaları

AFR – Almaniya Federativ Respublikası

AHİK – Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası

AHM – analoq hesablama maşını

AXC – Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti

Aİ – Avropa İttifaqı

AİB – Avropa İqtisadi Birliyi

AİƏT – Avropa İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı

AİS – avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemi

AK – aqrosənaye kompleksi

AKP – Azərbaycan Kommunist Partiyası

AK(b)P – Azərbaycan Kommunist (bolşeviklər)Partiyası

ADAU – Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti

AMEA – Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası

AMİU – Azərbaycan Memarlıq və İnşaatUniversiteti

AMK – Azərbaycan Milli Kitabxanası

AMOK – Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi

ANTM – Avropa Nüvə Tədqiqatları Mərkəzi

AP – Avropa Parlamenti

APDU – Azərbaycan Pedaqoji Dillər Universiteti

ARA – Azərbaycan Rəssamlıq Akademiyası

ASC – açıq səhmdar cəmiyyəti

ASEAN – Cənub-Şərqi Asiya DövlətləriAssosiasiyası

ASİB –Asiya–Sakit okean İqtisadi Birliyi

ASK – aqrosənaye kompleksi

AŞ – Avropa Şurası

AŞPA – Avropa Şurasının ParlamentAssambleyası

ARDNŞ – Azərbaycan Respublikası DövlətNeft Şirkəti

ARİ – Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı

ATƏM – Avropada Təhlükəsizlik vəƏməkdaşlıq Müşavirəsi

ATƏT – Avropada Təhlükəsizlik və ƏməkdaşlıqTəşkilatı

ATC – Azərbaycan Teatr Cəmiyyəti

ATS – avtomat telefon stansiyası

ATSC – açıq tipli səhmdar cəmiyyəti

ATU – Azərbaycan Tibb Universiteti

AYB – Azərbaycan Yazıçılar Birliyi

Azərb.SSR – Azərbaycan Sovet SosialistRespublikası

AzərTAC – Azərbaycan Dövlət Teleqraf Agentliyi

AzTU – Azərbaycan Texniki Universiteti

B

BƏƏ – Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri

BƏT – Beynəlxalq Əmək Təşkilatı

BDU – Bakı Dövlət Universiteti

BİTB – Beynəlxalq İqtisadi Tərəfdaşlıq Bankı

BMA – Bakı Musiqi Akademiyası

BMT – Birləşmiş Millətlər Təşkilatı

BOK – Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi

BSU – Bakı Slavyan Universiteti

BTC – Bakı–Tbilisi–Ceyhan

BVF – Beynəlxalq Valyuta Fondu

BVSİ – Beynəlxalq Vahidlər Sistemi

BYİB – Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı

C

CAR – Cənubi Afrika Respublikası

CM – cinayət məcəlləsi

CPM – cinayət-prosessual məcəlləsi

ÇXR – Çin Xalq Respublikası

D

DNT – dezoksiribonuklein turşusu

DRES – dövlət rayon elektrik stansiyası

E

EA – Elmlər Akademiyası

EHM – elektron hesablama maşını

EİB – elm istehsalat brliyi

EKQ – elektrokardioqram

EKOSOS – BMT-nin İqtisadi və İctimai Şurası

EÖX – elektrik ötürmə xətti

ETİ – elmi tədqiqat institutu

EŞC – elektron-şüa cihazı

Ə

ƏDL – Ərəb Dövlətləri Liqası

ƏDV – əlavə dəyər vergisi

ƏXDR – Əlcəzair Xalq Demokratik Respublikası

F

FAO – BMT-nin ərzaq və kənd təsərrüfatı təşkilatı

FİDE – Beynəlxalq Şahmat Federasiyası

FİFA – Beynəlxalq Futbol Assosiasiyaları Federasiyası

FTB – Federal Təhqiqat Bürosu

H

HDD – hərbi dəniz donanması

HDQ – hərbi dəniz qüvvələri

HHQ – hərbi hava qüvvələri

HHM – hava hücumundan müdafiə

HM – hesablama mərkəzi

HSK – hərbi sənaye kompleksi

XKB – xüsusi konstruktor bürosu

İ

İB – istehsalat birliyi

İEM – istilik elektrik mərkəzi

İES – istilik elektrik stansiyası

İƏİT – İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı

İKT – İslam Konfransı Təşkilatı

İQ – infraqırmızı

İQYŞ – İqtisadi Qarşılıqlı Yardım Şurası

İSESKO – İslam Ölkələrinin Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı

K

KB – konstruktor bürosu

KXDR – Koreya Xalq Demokratik Respublikası

KİV – kütləvi informasiya vasitələri

Q

QİÇS – qazanılmış immun çatışmazlığı sindromu

QSC – qapalı səhmdar cəmiyyəti

M

MADT – Mərkəzi Afrika Dövlətləri Təşkilatı

MAR – Mərkəzi Afrika Respublikası

MDB – Müstəqil Dövlətlər Birliyi

MDBMİ – Moskva Dövlət Beynəlxalq Munasibətlər İnstitutu

MDU – Moskva Dövlət Universiteti

MƏR – Misir Ərəb Respublikası

MHD – mülki hava donanması

MİK – mərkəzi icraiyyə komitəsi

MK – mərkəzi komitə

MM – Milli Məclis

MMC – məhdud məsuliyyətli cəmiyyət

MMS – maşın-meliorasiya stansiyası

MPK – mülki prosessual kodeks

MR – muxtar respublika

MSİ – Mərkəzi Statistika İdarəsi

MTS – maşın-traktor stansiyası

MV – muxtar vilayət

N

NASA – Kosmik Fəzanın Tədqiqi və Aeronavtika üzrə Milli İdarə

NATO – Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı

OPEK – Neft İxrac edən Ölkələr Təşkilatı

R

REA – Rusiya Elmlər Akademiyası

RF – Rusiya Federasiyası

RHM – rəqəmli hesablama maşını

RLS – radiolokasiya stansiyası

RNT – ribonuklein turşusu

RSFSR – Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası

S

SAARK – Cənubi Asiya Regional Əməkdaşlıq Assosiasiyası

SC – səhmdar cəmiyyət

SEATO – Cənub-Şərqi Asiya Müqaviləsi Təşkilatı

SES – su elektrik stansiyası

Sov. İKP –Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası

SSRİ – Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı

T

TRASEKA\TRACECA\ – Avropa, Qafqaz və Asiya Nəqliyyat Koridoru

TTEMBİ – Təbiətin və Təbii Ehtiyatların Mühafizəsi üzrə Beynəlxalq İttifaq

TV – televiziya

U

UA – uçuş aparatı

UB – ultrabənövşəyi

UEFA – Avropa Futbol Assosiasiyaları İttifaqı

UNO – uçan naməlum obyekt

US – ultrasəs

UQD – ultraqısa dalğalar

UYT – ultrayüksək tezlik

Ü

ÜDM – ümumi daxili məhsul

ÜKTEA – Ümumittifaq Kənd Təsərrüfatı Elmlər Akademiyası

ÜST – Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı

ÜTT – Ümumdünya Ticarət Təşkilatı

Y

YSP – Yerin süni peyki

YUNESKO – BMT-nin maarif, elm və mədəniyyət komissiyası

YUNİSEF – BMT-nin Uşaqlara Beynəlxalq Yardım Fondu

VDR – Vyetnam Demokratik Respublikası

Şəhərlərin ixtisarla verilən adları[redaktə | əsas redaktə]

A

A.-A. – Alma-Ata

Amst. – Amsterdam

Antv. – Antverpen

Aş. – Aşqabad

B

B. – Bakı

Balt. – Baltimor

Bdpst. – Budapeşt

Br. – Berlin

Brat. – Bratislava

D

Daş. – Daşkənd

Düş. – Düşənbə

X

Xar. – Xarkov

Hamb. – Hamburq

K. – Kiyev

Los. Ang. – Los-Anceles

M

M. – Moskva

Mex. – Mexiko

N.Y. – Nyu-York

P. – Paris

Tal. – Tallinn

AME-də qəbul edilmiş ixtisarlar[redaktə | əsas redaktə]

A

a. – ada(sı)

ad. – adına

adm.– admiral

akad. – akademik

alm. – almanca

amer. – amerikalı, amerikan

a-rı – adaları

at.k. – atom kütləsi

at. n. – atom nömrəsi

atm.– atmosfer

Azərb. – Azərbaycan

azərb. – azərbaycanlı

B

Başq. – Başqırdıstan

B.Britaniya – Böyük Britaniya

Bel. – Belarus

bəl. – bələdiyyə

biol. – biologiya, bioloji

C

c. – cənub

c. – cild (biblioqrafiyada)

c.e. – cənub enliyi

c.-q. – cənub-qərb

c.-ş. – cənub-şərq

D

d. – dağı (ad yanında)

d. – doğulmuşdur (başlıqda və mötə –

rizədə)

Dağ. – Dağıstan

dep-t – departament

d-rı – dağları (ad yanında)

d.y. – dəmir yolu, dəmiryol

E

e.d. – elmlər doktoru

e.ə. – eramızdan əvvəl

e.h.q. – elektrik hərəkət qüvvəsi

Erm. – Ermənistan

Ə

ə.d. – ərazi dairəsi

əh. – əhalisi

ər. – ərəbcə

F

far. – farsca

f-k – fabrik

f.i.ə. – faydalı iş əmsalı

feldm. – feldmarşal

fp. – fortepiano

fr. – fransızca

G

gen. – general

gen.-l. – general-leytenant

gen.-m. – general-mayor

gen.- polk. – general-polkovnik

geol. – geoloji

Gürc. – Gürcüstan

H

h. – hissə (biblioqrafiyada)

hünd. – hündürlük(yü)

X

x.t. – xalq təsərrüfatı

xüs.ç. – xüsusi çəki(si)

İ

ill. – illüstrasiya

in-t – institut

inz.ə.v. – inzibati ərazi vahidi

inz. m. – inzibati mərkəz(i)

isp. – ispanca

ital. – italyanca

K

k. – kənd(i) (ad yanında)

k.t. – kənd təsərrüfatı

koop. – kooperasiya

Q

q. – qərb

q.u. – qərb uzunluğu

Qazax. – Qazaxıstan

qəs. – qəsəbə(si)

Qırğ. – Qırğızıstan

qub. – quberniya(sı)

lat. – latınca

M

m.üzvü – müxbir üzvü

maks. –maksimal, maksimum

man. – manat

mln. – milyon

mlrd. – milyard

mol. k. – molekul kütləsi

Mold. – Moldova

nəql. – nəqliyyat(ı)

ork. – orkestr(i)

Özb. – Özbəkistan

P

prof. – professor

R

rej. – rejissor

resp. – respublika(sı)

r-n – rayon(u)

rus. – rusca

S

s.-d. – sosial-demokrat

sah. – sahəsi

səh. – səhifə

st. – stansiya(sı)

Ş

ş. – şərq

ş. – şəhər(i) (ad yanında)

ş.u. – şərq uzunluğu

şm. – şimal

şm.e. – şimal enliyi

şm.-q. – şimal-qərb

şm.-ş. – şimal-şərq

T

Tac. – Tacikistan

Tat. – Tatarıstan

temp-r –temperatur

təqr. – təqribən

tərc. – tərcüməsi, tərcümə edəni

(biblioqrafiyada)

trl. – trilyon

Tür. – Türkmənistan

türk. – türkcə

U

Ukr. – Ukrayna

un-t – universitet

uz. – uzunluq(ğu)

V

və s. – və sairə

və b. – və başqaları

vil. – vilayət(i)

Y

y-a – yarımada(sı) (ad yanında)

yun. – yunanca

Z

z-d – zavod

Məlumatlardan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçid qoyulmalıdır.

Şərh üçün bağlıdır.

74978e3b3f6e01292b82b4c8b5fff9db